06. Jak zmontować materiał filmowy

Zasady dobrego montażu opracowane przez reżysera Edwarda Dmytryka

Nigdy nie tnij bez powodu
Oznacza to, że cięcie zawsze powinno wyrażać sens filmu. Głównym powodem cięcia powinna być chęć lepszego przedstawienia narracji filmu. Ponadto każde następne ujęcie powinno służyć przede wszystkim lepszemu przedstawieniu zamiarów reżysera. Żadne cięcie nie powinno być zrobione bez wyraźnego powodu.

Jeśli nie jesteś zdecydowany do jakiej klatki ciąć, wtedy lepiej
ciąć długo niż krótko
Zasada ta może dzisiaj wydawać się już nie tak aktualna jak kiedyś. Chodzi bowiem o to, by zostawić więcej klatek na taśmie filmowej, co przy kolejnym podejściu montażowym pozwoli odciąć kolejne klatki zamiast przyklejać z powrotem już odcięte. Proces ten przy cięciu fizycznej kliszy jest  dość kłopotliwe, w przeciwieństwie do materiału w zapisie cyfrowym.

Świeże są lepsze niż nieaktualne
Oznacza to, że w przypadku kiedy np. aktor wykonuje jakąś czynność w jednym ujęciu i dokończenie tej czynności jest przewidywalne dla widza, wtedy należy przejść do kolejnego ujęcia, które nie jest bezpośrednio związane z czynnością z poprzedniego ujęcia.
Nie należy pokazywać oczywistych rzeczy, które spowalniają akcję i mogą sprawić, że widz poczuje się, jakby reżyser traktował go jak mało inteligentnego.

Wszystkie sceny powinny zaczynać się i kończyć kontynuowaniem akcji
Sceny nie powinny zaczynać się w sytuacji kiedy aktor wyczekuje na podjęcie akcji. Przejście z jednej sceny do następnej musi zastać aktorów w trakcie ich działania. Tak by widz poczuł, że wchodzi w środek czegoś co już się dzieje bez jego udziału. Podsyca to zainteresowanie widza, a także scena wygląda bardziej naturalnie.

Tnij dla właściwych wartości, a nie dla dopasowań
Jeśli cięcie jest właściwe pod względem prowadzenia narracji, akcji filmu i dramatyzmu sceny wtedy brak dopasowania w cięciu ujęcia jest niezauważalne dla widza. Jest on zbyt pochłonięty tym co dzieje się na ekranie, a nie tym w jaki sposób jedno ujęcie przechodzi w następne.

Materiały do pobrania:

» Program szkoleń (PDF)