02. Jak napisać scenariusz

Jak konstruować bohatera scenariusza
Należy zacząć od określenia typu postaci. Typ postaci zdefiniować określić jakiego rodzaju bohaterem jest dana postać, a w konsekwencji  sugerować będzie też późniejszy dobór obsady o konkretnej charakterystyce dopasowanej do tej roli.

Najczęściej spotykane typy postaci:

  • Protagonista –  główny bohater, postać ta powinna być wszechstronna i utalentowana gdyż to z nim najdłużej będzie obcować widz i to na jego barkach, najczęściej, będzie spoczywała całą fabuła.
  • Czarny charakter – główny antagonista protagonisty, musi być charyzmatyczny i wywoływać emocje u widza stąd jest to postać od której wymagamy dużych umiejętności dramatycznych.
  • Żartowniś – postać o właściwościach komediowych, której celem w scenariuszu często jest rozluźnienie atmosfery pomiędzy wydarzeniami dramatycznymi.
  • Femme fatale/Playboy – postać kobiety fatalnej (ale może być też mężczyzna), w kanonie kina określana jako tajemnicza i sprowadzająca nieszczęścia – główny wyróżnik tej postaci to sex-appeal.
  • Bohater akcji – tutaj chyba wszystko jest jasne typowy postać nastawiona na akcje wymagająca sprawności fizycznej.
  • Neutralna – postać neutralna co do której nie mamy konkretnych preferencji (domyślny typ, który jest odpowiednikiem sytuacji sprzed wprowadzenia typów postaci)

Nie ma ograniczeń jeżeli chodzi o liczbę i typy postaci, które użyjemy w scenariuszu. Możemy wszystkich naszych aktorów oznaczyć jaka neutralnych (wówczas predyspozycje danej postaci nie będą brane pod uwagę) lub dla filmu akcji wszystkich bohaterów wybrać jako bohaterów akcji. Z drugiej strony wprowadzanie różnych postaci będzie w pewien sposób premiowane przez algorytmy (zarówno dla widzów – dzięki różnorodnym typom postaci więcej publiczności – nie tylko tych co lubią kino akcji – zechce zobaczyć nasz film, a i krytycy bardziej docenią nieszablonowość naszej produkcji).

Funkcjonowanie bohatera w strukturze scenariusza
Bohater, przechodząc proces zmian, popada z jednego stanu emocjonalnego w drugi i to emocje właśnie popychają go do działania. To one sprawiają, że podejmuje określone decyzje, uruchamiając lawinę zdarzeń. Tym samym pomiędzy punktem wyjścia bohatera a zakończeniem, akcja rozgrywa się na dwóch płaszczyznach. Wydarzenia zewnętrzne (nazwijmy je „obiektywnymi”) prowadzą bohatera przez masę różnych konfrontacji z głównym przeciwnikiem aż do momentu, gdy któryś z nich nie zostanie pokonany. Jednocześnie bohater toczy walkę z samym sobą – to jest ta druga płaszczyzna (nazwijmy ją „subiektywną”), na której odbywa się ruch wewnętrzny, emocjonalny. Bohaterem targają uczucia, napięcia, szaleją w nim skrajne emocje, które obserwujemy albo w postaci introspekcji, albo też za pośrednictwem zewnętrznych objawów (miny, gesty, widoczne reakcje). To wszystko musi pokazać reżyser tak, by widz uwierzył w autentyczność bohatera, by nie wyczuł żadnego fałszu w pokazywanej grze napięć. Umiejętne balansowanie na granicy tych dwóch płaszczyzn jest dowodem scenopisarskiego talentu. Jeden błąd w nakreśleniu motywacji czy emocjonalnych reakcji bohatera, pachnie scenariuszowym grafomaństwem.

Materiały do pobrania:

» Program szkoleń (PDF)